ضرورت و اهميت حفظ قرآن‌كريم

در روزهاي اخير شاهد تأكيد دوباره مقام معظم رهبري درباره حفظ قرآن بوديم، ابتدا در اختتاميه مسابقات بين‌المللي و سپس در اولين غروب ماه مبارك رمضان، اما به نظر مي‌رسد اين بار تأكيداتشان جدي‌تر از هميشه، جامعه قرآني به ويژه حافظان و علاقه‌مندان به حفظ قرآن را مخاطب قرار داده است و حركتي نوين و جهشي فراگير مورد انتظار ايشان است. بديهي است اين موضوع از ابعاد مختلف قابل تحليل و بررسي است، كه تبيين فوائد، بركات و آثار حفظ قرآن يكي از اصلي‌ترين آنهاست. در اين چند سطر پيش رو سعي خواهد شد به اختصار به نكاتي در اين خصوص اشاره شود:
حفظ قرآن‌كريم در صورتي كه همراه باتوجه و فراگيري معاني و ترجمه آيات قرآن باشد، جامعترين روش انس با قرآن است. همگان مي‌دانند كه پايه حفظ هر مطلبي تكرار همراه باتوجه و تمركز است؛ بنابراين يك حافظ قرآن ناچار آيات قرآن را بارها و بارها، باتوجه ويژه تلاوت مي‌نمايد. بديهي است اين مداومت، انس با قرآن را براي حافظ پديد مي‌آورد و اين همان هدف نهايي از تلاوت و حفظ و ارتباط با قران است. ناگفته پيداست بسياري از آثار و بركاتي كه بر حفظ قرآن مترتب است از همين ريشه نشأت مي‌گيرد. باتوجه به حالات حافظان قرآن‌كريم به‌نسبت ديگر اقشار مرتبط با قرآن، مي‌توان اين خصوصيت را در آنان ملاحظه نمود.
اگر در كنار مطلب فوق به اين نكته نيز توجه كنيم كه دليل اصلي حفظ هر چيز نياز يا محبت و علاقه به آن است – كه البته اين خود نوعي نياز است – به اين حقيقت خواهيم رسيد كه جمع بين علاقه و انس نتيجه مباركي خواهد داشت و آن همنشين دائمي و در پي آن تغيير رفتار و منش و افكار در حافظ قرآن است و بسي سعادت براي انسان كه به اين قله رفيع صعود نمايد. به عبارت ديگر درك همنشيني با قرآن باعث تذكر است، توضيح اينكه حافظ قران با احساس همراهي و همنشيني با قرآن همواره تذكردهنده‌اي والامقام، صادق و قاطع دركنار خود مي‌يابد كه همانا قرآن است. چه بسا براي حافظ قرآن زمينه ارتكاب گناه يا رسوخ يك برداشت غلط و ناصواب و يا يك فكر انحرافي ايجاد مي‌شود، اما وقتي به خود تذكر مي‌دهد كه شخصيتي مطهر و الهي چون قرآن مراقب و همراه اوست، ‌ديدگانش بينا مي‌شود و اين روشن‌بيني باعث جلوگيري از آن انحراف خواهد شد:
إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ (اعراف / 201)
البته اين سخن بدان معنا نيست كه حافظ قرآن معصوم است يا كساني كه حافظ قرآن نيستند از طرق ديگر به اين مقام نمي‌رسند، اما به آن معناست كه يك حافظ قرآن، به نسبت قبل از ارتباط خود از طريق حفظ با قرآن‌كريم، در اين زمينه پيشرفتي چشمگير خواهد داشت.
از سوي ديگر ايجاد اين انس و ارتباط همراه با علاقه و عشق باعث مي‌شود تا كمال همنشين در طرف مقابل تأثير گذاشته و به تدريج خصوصيات پسنديده‌اي در حافظ قرآن پديد ‌آيد. بديهي است دريافت اين خصوصيات به ميزان ظرفيت و استعداد حافظ قرآن ميسر خواهد بود. از مهمترين اين خصوصيات آرامش و طمأنينه‌اي است كه در قرآن كريم موج مي‌زند:
الَّذِينَ آَمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ (رعد / 28)
ذكر خداوند متعال باعث اطمينان است و اين ذكر مبارك همان قرآن‌كريم است:
وَهَذَا ذِكْرٌ مُبَارَكٌ أَنْزَلْنَاهُ (انبياء / 50)
آرامش، گمشده انسان امروز است و همگان از طرق گوناگون در پي آنند، اما روشن است كه قرآن‌كريم كوتاه‌ترين راه و آسان‌ترين مسير براي دستيابي به اين مهم است.
ناگفته پيداست، علاوه بر آثار فوق – همان‌گونه كه ذكر شد – تكرار در تلاوت آيات باعث حفظ آنها خواهد شد، بنابراين تمامي آثار كه بر تلاوت قرآن مترتب است و در احاديث اهل بيت(عليهم‌السلام) منعكس شده است براي حافظ قرآن نيز صادق خواهد بود. با دقت نظر بيشتر در احاديث و توجه به حالات و تغيير روحيات حافظان قرآن‌كريم مي‌توان آثار و بركات متعددي براي حفظ قرآن برشمرد كه از حوصله اين سطور خارج است.
از ديگر آثار قابل توجه حفظ قرآن همان است كه در سخنان مقام معظم رهبري ذكر شده و آن «ايجاد زمينه تدبر و تفكر در آيات قرآن» است. به فرموده ايشان براي يك حافظ قرآن كه با الفاظ قرآن و مفاهيم آن مأنوس است، توجه به نكات ارزشمند و استخراج راهكار براي اصلاح و بهبود زندگي مادي و معنوي و دستيابي به حيات طيبه تسهيل مي‌شود و حافظ قرآن براي جريان دادن ذهن در آيات قرآن از توانمندي خوبي برخوردار است. البته ضروري است براي رسيدن به اين سطح در آموزش‌هاي حفظ قرآن، در كشور تحولي ايجاد شود و به گونه‌اي برنامه‌ريزي صورت پذيرد كه اين مهم تحقق يابد.
اميد است با همدلي تمامي دستگاه‌هاي متولي فعاليت‌هاي قرآني و مراكز مردمي و شخصيت‌هاي قرآني مؤثر و با برنامه‌ريزي و توكل بر خداوند متعال هرچه زودتر تحقق منويات مقام معظم رهبري را شاهد باشيم. در پايان اين بحث به نمونه‌هايي از احاديث اهل بيت(عليهم‌السلام) در باب فضيلت و بركات حفظ قرآن‌كريم اشاره مي‌گردد:
قال رسول الله (صلي الله عليه و ‌آله): « مَن أعطاهُ اللَّهُ حِفظَ كتابِهِ فَظَنَّ أنَّ أحَداً اُعطىَ أفضَلَ مِمّا اُعطىَ فقد غَمَطَ أفضَلَ النِّعمَةِ .» هر كس كه خداوند حفظ كتابش را به او ببخشد و گمان برد به كسي چيزي بهتر از او داده شده، با فضيلت‌ترين نعمت را كوچك شمرده است.
قال رسول الله (صلي الله عليه و آله): « لِحاملِ القُرآن إذا عَمِلَ بِهِ فَأحَلَّ حَلالَهُ و حَرَّمَ حَرامَهُ شَفْعٌ في عَشْرَةِ أهْلِ بَيْتِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ كُلُّهم قَدْ وَجَبَتْ لَهِ النّارُ .» حافظ عامل به قرآن كه حلال آن را حلال و حرام آن را حرام مي‌شمارد فرداي قيامت در مورد 10 نفر از بستگانش – كه همگي آنها اهل آتشند - حق شفاعت دارد.
قال علي(عليه‌السلام): «اِقرؤوا القرآنَ و استَظهِرُوهُ فإنّ الله تَعالي لا يُعذِّبُ قلباً وَعَي القرآنَ.»: قرآن را تلاوت كنيد و آن را به‌خاطر سپاريد، زيرا خداوند متعالي دلي را كه قرآن در خود دارد عذاب نمي‌كند.
قال رسول الله (صلي الله عليه و آله): «إنّ الّذي ليس في جَوفِهِ شيءٌ مِنَ القرآنِ كالبيتِ الخرابِ.»: كسي كه در درونش چيزي از قرآن نيست، دلش مانند خانه ويران است.
قال الامام الصادق(عليه‌السلام): «اَلحافِظُ القرآنِ العامِلُ بِه مَعَ السَّفَرهِ الكِرامِ البَرَرَهِ.»: حافظ قرآن كه بدان عمل كند، در آخرت رفيق و همراه فرشتگان و سفيران الهي خواهد بود.

منبع: 
محمدمهدي بحرالعلوم- معاون ارتباطات سازمان دارالقرآن الكريم
دسته‌بندی یادداشت: 

افزودن دیدگاه جدید

اختتاميه دومين جشنواره قرآني گل هاي محمدي و گل...دوره تربیت معلم قرآن کودکان در استان هرمزگان...رقابت 14 حافظ هرمزگانی در مرحله شفاهی دهمین...انجمن خیّرین قرآنی استان البرز یک دستگاه...همسر يادگار امام: قيام امام براي برقراري اخلاق...سرانه قرآني هر ايراني زير 10 هزار تومان است/...36 نفر از بانوان چهارمحالی در آزمون شفاهی طرح...دارالقرآن محور وحدت مذاهب در آذربایجان غربی استسند راهبردي فعاليت‌هاي قرآني در هيأت‌هاي مذهبي...مرحله استاني مسابقات قرآني تلاوت و تسنيم در...آموزش قرآن به 5000 معلم مدارس کهگیلویه و بویراحمدمزيت افزوده سازمان دارالقرآن براي 60 هزار مخاطب...شناسایی 1000جلسه قرآن خانگی در خراسان جنوبی6 هزار دانش آموز هرمزگانی در جلسات قرآن تابستان...اسامی برگزیدگان مسابقات تسنیم و تلاوت تا اواسط...آزمون شفاهی 450 حافظ کل قرآن در استان اصفهان...محرم امسال، قاريان برتر در هيأت‌هاي شاخص كشور...200 حافظ خراساني در مرحله شفاهي دهمین آزمون...حضورکاروان قرآنی 1449 در شهرستان گرگانمرحله استانی مسابقات تلاوت و تسنیم در چهارمحال...
مسابقه تفسیر «نورالهدی ۸» آغاز شد/ دسترسي به...مصطفي اسماعيل (النجم, القمر, الرحمن, الحاقة,...2 قاري مصري كه شيعه 12 امامي هستند/ علت غناي...دامي كه حافظ و قاري قرآن را به ورطه سقوط مي...برگزاری 6 اردوی استعداد درخشان قرآنی در 3 استان...محمد صديق منشاوي (الإنفطار, الطارق, الفجر,...تلاوت جديد احمد ابوالقاسمي از سوره‌هاي يوسف و حمدقاريان مي‌توانند مردم را پاي سفره الله بياورند/...كرمي: در خانواده با قرآن آشنا شدم/ «راهيابي»...تلاوت ترتيل‌ كل قرآن 2 قاري بين‌المللي كشورمان...140 هزار جلد قرآن و كتاب آموزشي در سراسر كشور...گلايه آيت‌الله سعيدي از خروجي‌هاي اندك طرح‌هاي...قبولي 3410 حافظ قرآن در مرحله نخست دهمين دوره...بهترين كار دنيا و پايدارترين پاداش‌+فيلمجزئیات مسابقات قرآنی «تلاوت»/ نام‌نویسی ادامه داردثبت‌نام 345 نفر در دوره‌هاي تخصصي سازمان/ تعيين...صدور گواهی نامه حفظ جز 30 قرآن کریم توسط...بازديد خردسالان قرآني از اداره تبليغات اسلامي...عبدالباسط عبدالصمد (النبأ)پناهی، محمدجواد (الزخرف)
مسابقه تفسیر «نورالهدی ۸» آغاز شد/ دسترسي به...مرحله استانی مسابقات تلاوت هم زمان در مراکز...جزئیات مسابقات قرآنی «تلاوت»/ نام‌نویسی ادامه داردحوزه‌هاي امتحاني مرحله شفاهي آزمون اعطاي مدرك...دامي كه حافظ و قاري قرآن را به ورطه سقوط مي...حافظان قرآن حتما در آزمون مدرك تخصصي حفظ شركت...قبولي 3410 حافظ قرآن در مرحله نخست دهمين دوره...«ضلالت» بلايي كه سر داعش آمده/ قرآن خواندني كه...ماجراي مهجوريت قرآن در آموزش عالي كشور/ 10 رشته...ماجرايي خنده‌دار از راهيابي تكنولوژي‌هاي نو به...كرمي: در خانواده با قرآن آشنا شدم/ «راهيابي»...پوسترهای ماه مبارک رمضانارزش ماه رمضان به چيست/ برترين عمل پيامبر كدام...تلاوت ترتيل جديد با صداي 6 قاري جوان ايراني...برگزاري محافل انس با قرآن/ نظارت بر عرضه قرآن/...سازمان تبليغات اسلامي برترين دستگاه «نظام‌ساز...4 حافظ ممتاز براي اخذ مدرك درجه يك حفظ قرآن و...مهلت نام نویسی مسابقات «تسنیم، نورالهدی و تلاوت...ماجراي توصيه قاري ايراني به پادشاه مالزي/...ثبت‌نام 345 نفر در دوره‌هاي تخصصي سازمان/ تعيين...

آیه هدایت

﴿اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ﴾
خدای یکتا که جز او هیچ معبودی نیست، زنده و قائم به ذات [و مدبّر و برپا دارنده ونگه دارنده همه مخلوقات] است.
قرآن

معرفی سوره‌ی العاديات

اين سوره به پاره‌اي از ضعفهاي نوع انسان همچون بُخل و دنيا پرستي اشاره مي‌نمايد و در نهايت مسأله قيامت را مطرح مي‌كند.
لیست کامل

وب‌نوشت

آرشیو